Wonderfeel 2026: Thema Thuis
Onze gastcurator, muziektheater- en operaregisseur Kenza Koutchoukali, maakte speciaal voor Wonderfeel 2026 haar voorstelling JOY maar stelde ook een heel programma rond dit thema samen. Thuis: als plek, als beleving, als gevoel, als grote zoektocht in het leven. Thuis bleek een onuitputtelijke inspiratiebron voor musici.
We stelden Kenza vier vragen over dit thema dat als rode draad door de Wonderfeel-programmering loopt!
Waarom is dit thema gekozen voor Wonderfeel?
De gedachte dat thuis niet alleen iets is wat je hebt, maar ook kan ontstaan in aandacht en ontmoeting, loopt als een rode draad door het programma van Wonderfeel 2026. Gaandeweg beseften we met het Wonderfeel team dat dit eigenlijk altijd al de kern van het festival is geweest. Alsof we plots scherper zagen waar het ons om te doen is: dat gevoel van opgaan in het moment, bij een optreden, tussen publiek, in een klein detail. Voor deze editie hebben we dat gevoel explicieter naar voren gehaald. Samen met musici, componisten en kunstenaars zochten we naar de vele betekenissen van ‘Thuis’.
Wat betekent 'thuis' voor jou?
‘Thuis’ is iets waar ik me erg van bewust ben. Het betekent voor mij een diepgaande, maar niet vanzelfsprekende verbinding. Toen ik mijn ouders zeven en vijf jaar geleden verloor aan kanker werd me pijnlijk duidelijk dat ik me thuis voelde daar waar zij waren. Met hun wegvallen viel ook mijn gevoel van verbondenheid met de wereld weg, met uitzondering van mijn broer, en wist ik niet hoe dat terug te halen. Hoe verbind je je eigenlijk met iemand? Ik had geen idee meer.
In diezelfde periode werd ik regisseur en leerde ik ook het theater kennen als een plek om je thuis te kunnen voelen. Niet als toevluchtsoord, maar als plek waar ik met anderen, in taal, muziek, spel aan een gezamenlijk doel werkte. Het werd een manier om door mijn rouw heen te werken.
Of het nou een opera, een popconcert of monoloog is. In korte tijd kan er een diepgaande verbinding ontstaan. En met zo veel plezier! Dat werkte voor mij helend. Het heeft lang geduurd voor ik begreep hoe ik die verbinding ook weer kon aangaan met de mensen die er altijd al waren: mijn vriend, mijn familie, mijn vrienden en nu ook mijn dochter van anderhalf. Deze mensen en het theater zijn mijn thuis.
Wat kunnen we van jouw eigen voorstelling JOY verwachten?
JOY is een ontmoeting met actrice Hajar Fargan en jazzgitarist Ella Zirina. Ik wilde al een tijd met hen werken, met Hajar vanwege haar geweldige spel en teksten, met Ella vanwege het diepe gevoel in haar composities en performance. Toen Wonderfeel me vroeg om iets te maken dacht ik na over het plezier dat ik kon voelen in mijn werk, terwijl ik ook door een groot gevoel van verlorenheid heen ging. Artistiek directeur van het festival, Tamar Brüggemann stuurde me het gedicht Don’t hesitate van Mary Oliver. Van die conflicterende gevoelens ben ik me altijd bewust geweest: mijn vader kon als politiek vluchteling niet terug naar zijn thuisland Algerije. Vreugde ging voor hem gepaard met schuldgevoel. Hoe verhoud je je tot vreugde in een wereld waarin thuis onder druk staat? Die vraag resoneerde bij Ella en Hajar op verschillende lagen. Een week voor het festival gaan we de studio in en onderzoeken we deze vraag in tekst, muziek, in verschillende talen.
Hoe komt het thema Thuis in de overige programma-onderdelen terug?
Sopraan Lilian Farahani stelt in haar programma Nomad (4 juli) precies die vraag: Waar ben je thuis? ‘Leven blijkt voor mij de hogere kunst van het nergens en toch overal bij horen. Overal neem je iets van jezelf mee naartoe. Elke plek voegt iets toe aan wie we zijn.’
In de liedjes van Spinvis (3 juli) is thuis zelden een vaste plek. Het is een herinnering die langzaam verkleurt, een gewone plek in de stad – de sneltram, het kruispunt, iets waarlangs je beweegt (Herfst En Nieuwegein). Soms is het een verlangen om terug te keren, zonder te weten of je er nog past (Kom Terug). Kleine observaties, kwetsbaar en herkenbaar: ‘Ze danst in de keuken in haar pyama.’
Op zaterdag 4 juli komt De Toerist naar Wonderfeel van Componist der Nederlanden Camiel Jansen en auteur Fien Veldman. De kameropera speelt op een Waddeneiland waar grote vragen samenkomen rond woningnood, gentrificatie en culturele identiteit. Wat gebeurt er als rustzoekers en eilandbewoners botsen, wie mag zich eigenlijk thuis voelen? Een ontroerend portret van een eiland in verandering, voor het eerst te zien ‘aan de wal’.
In Queer Notes, samengesteld door Pieter van Loenen, klinkt muziek van queer componisten voor wie thuis nooit vanzelfsprekend was. In muziek, brieven en persoonlijke getuigenissen ontstaat een veilige plek waarin verlangen naar geborgenheid, kwetsbaarheid en bevrijding mogen klinken.
Ook violiste Julija Hartig stelt zondag 5 juli in haar programma Black Rainbow een zoektocht centraal. Opgegroeid in voormalig Joegoslavië, met wortels in Hongarije, Slowakije, Tsjechië en Oostenrijk, vraagt zij zich af of muziek misschien haar laatste kompas is. Black Rainbow is zowel een persoonlijk verhaal als een reflectie op migratie en identiteit. Thuis als iets wat niet vastligt, maar steeds opnieuw wordt afgestemd.
Ook sopraan Mahdokht Mojiri presenteert een eerste versie van haar nieuwe performance-installatie Through The Veils over verlangen, identiteit en de vraag waar je werkelijk thuis bent. In tekst, beweging en muziek onderzoekt ze wat het betekent om een deel van jezelf te moeten verbergen. Tussen een verboden liefde in haar geboorteland Iran en een nieuwe liefde in een vrijer land ontvouwt zich een zoektocht naar wie je werkelijk bent. Met Perzische poëzie, eigen teksten en muziek van Akiko Mik ontstaat een verstilde, indringende ervaring over thuiskomen bij jezelf.
Voor Wonderfeel componeert Hawar Tawfiq, geboren in het Koerdische noorden van Irak, een nieuw werk voor sopraan Elisabeth Hetherington en ensemble, waarin hij voor het eerst gebruikmaakt van zijn moedertaal Sorani سۆر ان) ی ). Op zaterdag 4 juli klinkt de première van deze persoonlijke, muzikale terugkeer naar taal en daarmee ook een verkenning naar wat thuis voor hem betekent.
In de installatie-performance Ungrievable Lives van Charlotte Bray en Caroline Burraway wordt thuis juist voelbaar door zijn afwezigheid. Dertien kinderjurken, gemaakt van achtergelaten reddingsvesten, verwijzen naar de miljoenen kindvluchtelingen wereldwijd. Het werk dwingt tot verstilling en stelt een indringende vraag: welke levens tellen mee, welke blijven onzichtbaar?
Ook Theodore Platt & Keval Shah putten uit de puzzel van hun vele identiteiten en leveren een prachtig liedprogramma. Van Engels en Russisch repertoire uit Theo’s achtergrond tot Indiase lyriek uit Kevals cultuur.
Tot slot componeert Nai Barghouti voor Wonderfeel een nieuw werk rond het thema ‘thuis’, dat op zaterdag 5 juli in première gaat. Nai: “Als Palestijnse, kleindochter van vluchtelingen en inwoner van een land dat ondanks decennia van kolonialisme, bezetting en etnische zuiveringen veerkrachtig en prachtig is gebleven, zijn de verhalen en gevoelens van ontheemding altijd diep verankerd geweest in mijn identiteit en in mijn werk als musicus. Palestina was de reden waarom ik ben begonnen met componeren en muziek studeren. Palestina was de reden waarom ik bijna stopte, en ook de reden waarom ik dat nooit heb gedaan. Deze compositie gaat daarover… over mijn thuis: de geur van onze straten, de verhalen achter de gezichten van mensen, de georganiseerde chaos die ons dagelijks leven vormgeeft, en het vermogen om ondanks alle ontberingen hopelijk, standvastig en hoopvol te blijven. Deze compositie dient als een herinnering dat wanhoop geen optie is!”
Selecteer op de pagina programma onder ‘Podia’ de knop ‘Thuis’ en zie in één oogopslag alle programma-onderdelen die vallen onder dit thema of klik direct hier.